جی پی اس چیست
جی پی اس چیست

جی پی اس چیست

جی پی اس چیست : یکی از مهمترین عوامل پیروزی در جنگ های بزرگ به ویژه در برابر دشمنانی با تکنولوژی پیشرفته ، تسلط کامل به جغرافیایی محل درگیری و نقاط استراتژیک طرفین این مجادله می باشد . به همین دلیل با پایان یافتن جنگ جهانی دوم و شروع جنگ سرد ، آمریکا و رقیب اصلی آن یعنی اتحاد جماهیر شوروی در فکر یافتن راهی برای رصد مستمر ، به روز و دقیق قلمرو دشمن افتادند .

تاریخچه ای مختصر از پیدایش GPS

اگرچه در طی سال های متمادی سامانه رصد طرفین پیشرفت چشمگیری داشته و این دوره ، دوران جولاندهی هواپیماهای جاسوسی یا فعالیت مستمر نیروهای هوایی و دریایی آمریکا با طرح هایی نظیر Transit و Timation به ویژه در اواخر دهه 50 و اوایل دهه 60 میلادی بود ، اما می توان ورود به رقابت فضایی را فصل تازه ای از جدال این دو ابر قدرت جهانی دانست ، جایی که توان سیاسی و نظامی آن دو و کشمکش هایی که بینشان وجود داشت با لفافه ای علمی خودنمایی می کرد .

با گذر از این توضیحات و پس ارسال موفقیت آمیز ماهواره ها به جو زمین از سوی هر دو ابرقدرت ، این آمریکا بود که توانست با تعریف و عملی کردن نقشه خود از سامانه GPS ، Global Positioning Systems یا سیستم موقعیت ‌یاب جهانی اش رونمایی کند . این سامانه که در اواخر دهه 70 میلادی به منظور رصد موانع طبیعی ، مرزبندی ها ، مشاهده نقاط سوق الجیشی یا مواضع دشمن شروع به کار کرد ، کمتر از یک دهه بعد در دسترس عموم مردم قرار گرفته و بهره مندی از آن برای شهروندان آمریکایی ایرادی نداشت ، هرچند در آن سال ها زمینه ای هم برای سوء استفاده و حتی استفاده ساده از این سیستم نیز فراهم نبوده و تا سال ها بعد اثری از کاربردهای عمومی و مفید آن وجود نداشت .

 

یک مثال ساده از کاربرد این منظومه

فرض کنید در اتاق خود قصد دارید تا آدرس نقطه ای معلق میان زمین و آسمان را به فرد دیگری بدهید ، بدین منظور چکار می کنید ؟ بدیهیست که برای آدرس دهی نیازمند یک مبدأ بوده و با معیار قرار دادن آن به ارائه مشخصات نقطه مورد نظر می پردازیم. در همین رابطه اگر کف زمین یا سقف مبدأ ما باشد ، می توانیم با اندازه گیری فواصل مورد نظر ارتفاع نقطه مذکور را بیان کنیم .

در چنین شرایطی می بینیم که با ارائه یک عدد ، به جای رسیدن به یک نقطه به یک صفحه می رسیم ، در نتیجه اینکه به اطلاعات تکمیلی دیگری نیز نیازمندیم ، لذا با در نظر گرفتن مبدأ های دیگری از جمله دیوار های اتاق و ذکر فاصله مبدأهای مورد نظر تا نقطه معلق ، آدرس دقیق آن را بیان می کنیم . با عنایت به این مثال ، هرچه تعداد معیارهای اندازه گیری ما بیشتر باشد ، احتمال خطا در اندازه گیری آن ها کاهش یافته و بدین ترتیب آدرس مورد نظر را با تقریب بهتری می یابیم .

با بازگشت به این سوال که جی پی اس چیست باید بگوییم که این منظومه ، مجموعه ای متشکل از 24 ماهواره است که در طول شبانه روز هرکدام 2 بار دور زمین می گردند . با توجه به اینکه این ماشین آلات پیشرفته در حال رصد زمین هستند ، چنانچه در یک لحظه به صورت 3تایی یا بیشتر نقطه ای را رصد کنند ، با توجه به مثال مبدأ و آدرس دهی قادر به بیان مختصات دو بعدی جسم ، مکان یا فردی بوده و اگر 4 تایی یا بیشتر به این کار مبادرت بورزند ، حتی ارتفاع آن را نیز در فضایی سه بعدی ( جی پی اس دو فرکانسه و جی پی اس سه فرکانسه ) مشخص می کنند .

سخن آخر

اگرچه در رقابتی که در مقدمه این مطلب بدان اشاره شد به تولد گلوناس روسی ، گالیله (گالیلئو) اروپایی ، بیدوی (Beidou) چینی ، QZSS ژاپنی و IRNSS هندی منجر شد ، اما امروزه نام جی پی اس به عنوان محصولی آمریکایی هم ارز مکان یابی جغرافیایی شده است .

بدیهیست که هیچ یک از کشور های جهان از جمله ایران مایل به برپایی کامل سامانه های نقطه یابی خود بر اساس سازوکاری آمریکایی نیستند چرا که بود و نبود یا کارکرد صحیح ی غلط آن تنها به تایپ چند دستور نرم افزاری وابسته است ، در نتیجه اینکه جمله اقدامات انجام گرفته در این راه از سوی جهانیان به دلیل عدم برخورد با مشکلات احتمالی در اثر دخالت های ایالات متحده می باشد .

در نهایت گفتنیست که اگر از کارشناسان امر در خصوص اینکه کاربرد عمومی جی پی اس چیست سوالی پرسیده شود بی تردید استفاده از نقشه برداری به ویژه در پروژه های عمرانی ، استفاده در ورزش هایی مانند کوهنوردی ، کایت سواری ، قایق رانی ، مکان یابی در ماجراجویی هایی نظیر سفر به عمق طبیعت یا کشتی رانی ، کنترل ترافیک و مسیریابی جاده ای و سایر اهداف تجاری ذکر می شود .

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *